Datum: januari 2006
De hoofddoelstelling van het Waddenbeleid is een duurzame bescherming en ontwikkeling van de Waddenzee als natuurgebied en behoud van het unieke open landschap. Daarnaast worden economische activiteiten toestaan mits passend binnen de hoofddoelstelling. Maar waar liggen de grenzen en hoe optimaliseren we gebruiksmogelijkheden?
Het Wadden ecosysteem zoals wij dat ervaren is het resultaat van de invloed van natuurlijke en door de mens veroorzaakte beïnvloeding. Belangrijke sturende invloeden zijn klimaatsverandering, visserij, dalende fosfaat aanvoer, zandsuppleties en de naweeën van dijkenbouw. Menselijke invloeden kunnen we sturen, natuurlijke niet. Schaal en effecten bepalen de gevolgen van ons handelen. De kunst is nu om acceptabele grenzen te bepalen.
Waarom mag lichamelijk zware handmatige kokkelwinning wel, en is een mechanisch harkje niet toegestaan? In sommige jaren zijn er zo weinig kokkels dat iedereen ze zou moeten laten liggen, in andere jaren zijn er meer dan genoeg.
Mosselbanken die toch jaarlijks tijdens stormen verdwijnen, kunnen gedeeltelijk geoogst worden, op percelen kunnen vogels er ook bij. En gaswinning? Een paar mm extra gemiddelde bodemdaling in een zee waar al veel gas gewonnen wordt en die de laatste decennia centimeters ondieper is geworden zal geen meetbare effecten hebben. En de financiële winst wordt toch in natuur geïnvesteerd?
De laatste 10 jaar zijn de platvissen uit de Waddenzee verdwenen, waarschijnlijk door een combinatie van stijgende temperaturen, grote visserijdruk en dalende fosfaatgehalten. Fosfaat in zee gooien is terug naar de vervuiling van vroeger en in een natuurgebied ongewenst. Waarschijnlijk bereiken we meer met beter beheer van alle visserijvormen.
Zeehondenopvang is een menselijke handeling met risico’s van overdracht van ziekten. Dus waarom nog zeehonden opvangen nu de aantallen gewone en grijze zeehonden zo snel toenemen dat we ons moeten afvragen wanneer er voedseltekorten zullen optreden.
Voor het volgen en verklaren van de ontwikkeling van onze Waddenzee zijn data noodzakelijk. Data die toegankelijk moeten zijn voor politiek, beleid, wetenschap en het brede publiek. De Waddenacademie en een nieuwe techniek, EMIGMA genaamd, kunnen daarbij helpen. Een integrale aanpak van monitoring, onderzoek, communicatie en onderwijs zijn essentieel voor een duurzaam behoud en gebruik van de Waddenzee.
Dr. Han Lindeboom, Hoofd Wetenschap Wageningen Marien, Alterra
volg ons op Twitter