Datum: 18 januari 2005
Als je vanaf het Wad de vaste wal op loopt, dan kom je negen van de tien keren bij een boer terecht. Dat is altijd al zo geweest. Boeren zijn de belangrijkste buren van de Waddenzee. Even leek het er op dat ze lang en vredig als goede buren naast elkaar door zouden leven. Sinds jaar en dag deden boeren immers mee in de landaanwinning en gebruikten de kwelders voor hun vee en gewassen.
Tot enkele decennia geleden, toen uit veiligheidsoverwegingen de zeedijk moest worden opgehoogd. Bij de boeren lag het uit praktische overwegingen voor de hand om het nieuwe land zoveel mogelijk te bedijken. Ze werden in die gedachte gesteund door een ruime meerderheid van de plaatselijke bevolking. Natuurbeschermers eisten echter dat de kwelders voor eb en vloed dienden te blijven liggen. De langdurige, hoog opgelaaide strijd tussen voor- en tegenstanders van inpoldering is uiteindelijk in allerhoogste instantie door politiek en rechters beslist.
Vanaf dat moment leven de buren in wantrouwen naast elkaar, wetend dat men elkaar nodig blijft. De natuurbeschermers weten dat de boeren onmisbaar zijn voor de opvang van weidevogels en wintergasten. Boeren zijn zich er op hun beurt van bewust dat natuurbeschermers hun ontwikkelingsmogelijkheden meebepalen. Tot nu toe hebben de regels de agrarische bedrijfsvoering nog niet echt in de weg gestaan maar de dreiging blijft. De natuurbeschermers zijn echter hun doel voorbij geschoten, want boeren en burgers hebben inmiddels te kennen gegeven niets met werelderfgoed van doen te willen hebben.
Met de door de commissie Meijer aangeboden natuurcompensatie voor gaswinning gaat het dezelfde kant op. Grootscheepse plannen voor ontpoldering en zoute gradiënten binnendijks zijn al door het parlement geneutraliseerd. Verzilting is vijand nummer één voor de boeren in het kustgebied en dus pleiten die voor aanleg van een nieuw aaneensluitend kweldergebied van Harlingen tot Delfzijl. Dat spreekt aan in Den Haag. Door kwelders wordt namelijk de deltadijk ontzien en de binnendijkse verzilting teruggedrongen. Omdat boeren de belangrijkste buren blijven, is het ook goed om gasgeld te investeren in structuurverbetering van de agrarische bedrijven in het kustgebied en de eilandpolders. Met een landbouw die bij de tijd is, zijn zowel de regionale economie als landschap en natuur het beste gediend.
Jurjen Kingma, LTO Noord
volg ons op Twitter