Datum: 23 september 2004
Dezer dagen wordt het jongste waddendossier afgerond. De kokkelvisserij wordt verboden, de gaswinning mondjesmaat toegestaan. Er komt een nieuw openbaar lichaam, een waddenfonds, waarvoor voorlopig 500 miljoen Euro is gereserveerd. De mosselvisserij krijgt 15 jaar om zich te verduurzamen. Permanente monitoring van bodemdaling (of -stijging!) en van ecologische waarden wordt gekoppeld aan gasproductie met de hand aan de kraan. E.e.a. is het gevolg van een advies door de z.g. Commissie Meijer en een daarop gebaseerd kabinetsbesluit, omlijst door honderden artikelen en ander mediageweld, waarover ik nog dit wil zeggen.
Als je, zoals ik, inbreekt in een vastgelopen debat, dan weet je wat je te wachten staat. Gevestigde belangen raken ontregeld. Charlatans en opportunisten raken hun speeltje kwijt. Omdat de wetenschap weer recht van spreken krijgt en overtuigt, grijpen de opponenten naar pek en veren. Dat weet je, dat hoort erbij. Maar ziet wat er ook gebeurt. Zodra het woord NAM valt gaat het alarm over. Gasbelangen, goed voor miljarden aan inkomsten en duizenden banen - het Noorden wil er niet van weten. De staten van Friesland en Groningen struikelen over elkaar in hun ijver om de groeiende consensus over wadden en gas te betwisten en iedere NAM-connectie te veroordelen. Die accepteerde zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid en liet enkele tientallen studies doen, waar de overheid faalde. Ons werk werd door de NAM mede gesponsord. Dat is zo laakbaar, dat staten en provinciehuizen om het hardst roepen dat resultaten en rapporten dus ook niet deugen, en ikzelf al helemaal niet.
Die beledigingen kunnen mij niets schelen. Wat me wel zorgen baart is het gedrag van enkele bestuurders naar zoiets normaals als een respectabel energiebedrijf. De jaren 60 en 70 lijken terug, toen het volk aan de macht was en het kapitaal werd verketterd; het epicentrum daarvan was de Nijmeegse universiteit, geparafraseerd als Moskou aan de Waal. Een beetje Moskou blijkt nog te bestaan, aan het Van Haringxmakanaal en aan het Hoornse Diep. 1968 ligt echt wel heel ver achter ons.
Wouter van Dieren, Directeur IMSA Amsterdam, Lid Club van Rome
volg ons op Twitter